Bordi i Transparencës pritet të rrisë sërish sot çmimin e naftës dhe të ulë akcizën
Rritja e fortë e çmimit ndërkombëtar të naftës po reflektohet menjëherë në Shqipëri, duke shtyrë çmimet drejt niveleve të reja.
Rritje e fortë e referencës ndërkombëtare
Çmimi i referencës ndërkombëtare Platts Gasoil CIF arriti në 1617 dollarë për ton, një nivel që sipas burimeve nga doganat pritet të reflektohet menjëherë në tregun vendas. Ky çmim përdoret si bazë për përllogaritjen e taksave dhe për zhdoganimin e naftës nga operatorët vendas, pavarësisht momentit kur ajo është blerë.
Rritja e shpejtë brenda pak ditësh
Vetëm brenda një dite, çmimi është rritur me rreth 195 dollarë, nga 1420 dollarë që ishte më 2 mars. Kjo luhatje lidhet me pasiguritë e krijuara nga konflikti në Lindjen e Mesme dhe deklaratat e fundit të presidentit amerikan Donald Trump. Duke qenë periudhë fundjave dhe festash, ky nivel çmimi pritet të qëndrojë për disa ditë, duke ushtruar presion të vazhdueshëm mbi tregun vendas.
Si përkthehet rritja në Shqipëri
Të dhënat historike tregojnë se çdo rritje prej 100 dollarësh në bursat ndërkombëtare përkthehet në rreth 6 deri në 8 lekë për litër në tregun vendas. Për shembull, nga fundi i shkurtit deri në fund të marsit, rritja prej 672 dollarësh u reflektua në një shtim prej rreth 45-48 lekësh për litër në Shqipëri.
Bordi i Transparencës në vendimmarrje
Bordi i Transparencës pritet të mblidhet për të përcaktuar çmimin e ri, ndërsa aktualisht nafta tregtohet rreth 218 lekë për litër. Pritet që çmimi të kalojë pragun prej 220 lekësh, çka aktivizon automatikisht uljen me 20% të akcizës, sipas vendimit të qeverisë.
Ulja e akcizës nuk mjafton
Akciza aktuale prej 39.4 lekësh për litër do të reduktohej me rreth 8 lekë pa TVSH, ose rreth 9.5 lekë me TVSH, por ky efekt mbetet i pamjaftueshëm për të kompensuar rritjen e fundit të çmimeve në bursë. Operatorët theksojnë se vetëm një ulje më e gjerë e barrës fiskale mund të amortizojë realisht rritjen e çmimeve.
Struktura e taksave mbetet faktor kyç
Në Shqipëri, pjesën më të madhe të barrës fiskale e përbën taksa e qarkullimit prej 27 lekësh për litër, ndërsa akciza fikse është 39.4 lekë dhe taksa e karbonit 3 lekë për litër. Mbi këto llogaritet edhe TVSH-ja prej 20%, e cila aplikohet mbi çmimin final, përfshirë taksat, duke e bërë çmimin e karburantit më të ndjeshëm ndaj çdo rritjeje në tregjet ndërkombëtare.